مدت زمان مطالعه 11 دقیقه

عوارض سوختگی

در این مقاله می خواهیم به عوارض سوختگی بپردازیم. این که ببینیم سوختگی چه عوارضی بر بدن انسان بر جا می گذارد.

ایا همه عوارض همان احظه ایجاد می شوند یا نه ما یک عوارضی هم پس از سال ها درمان نیز داریم.

سوختگی درجه دو عمقی ناشی از مایعات داغ
سوختگی درجه دو عمقی ناشی از مایعات داغ

عوارض سوختگی چیست؟

هر اتفاقی برای بدن بیفتد یک سری عوارضی خاص و منحصر به فرد بر روی بدن برجای می گذارد.

سوختگی در نگاه اول شاید یک مورد پیش پا افتاده باشد اما اگر سوختگی بزرگ و عمیق باشد می تواند اثار زیاد و زیان باری از خود برجای بگذارد.

در این مقاله ما به اثرات سوختگی که بر بدن می گذارد، چه در طول درمان و چه پس از درمان را با هم بررسی می کنیم.

برای رسیدن به پاسخ جواب هایتان مقاله ما را تا انتها بخوانید.

زخم سوختگی ناشی از اصطکاک در اثر اسکیت
زخم سوختگی ناشی از اصطکاک در اثر اسکیت

عوارض سوختگی به دو دسته تقسیم بندی می شوند.

  • عوارض سیستمیک
  • عوارض موضعی

عوارض سیستمیک سوختگی 

بافت اسیب دیده و عمیق، بافت سفت و مرده ای است که در اثر سوختگی عمیق ایجاد می شود.

ادم در اندام های محیطی

که اندام (یا گاهی گردن یا تنه) را کاملاً محاصره می کند ، به طور بالقوه منقبض کننده است. اثر منقبض کننده ، گسترش بافت را در پاسخ به ورم محدود می کند. در عوض ، فشار بافت افزایش می یابد و در نهایت باعث ایسکمی موضعی می شود. ایسکمی زنده ماندن اندام ها و بافت های دور از استخوان را تهدید می کند ، و این مورد در نواحی استخوان حلقوی اطراف گردن یا قفسه سینه می تواند تهویه را به خطر بیندازد.

بیشتر بدانیم
دبریدمان زخم و سوختگی و زخم بستر و انواع آن

هیپوپرفیوژن (کاهش خونرسانی)

بافت سوخته نیز ممکن است در اثر آسیب مستقیم به رگهای خونی یا انقباض عروقی ثانویه به همراه هیپوولمی(کاهش حجم خون) باشد.

ناهنجاری های متابولیکی

ممکن است شامل هیپوآلبومینمی باشد که بخشی از آن به دلیل همودیلوشن (رقیق شدن خون) و بخشی دیگر به دلیل از دست دادن پروتئین در فضای خارج عروقی از طریق مویرگهای آسیب دیده باشد. کمبود الکترولیت یا کمبود املاحی مانند سدیم و پتاسیم می تواند ایجاد شود. آنها شامل هیپومنیزمی ، هیپوفسفاتمی و هیپوکالمی هستند. اسیدوز متابولیک ممکن است در اثر شوک ایجاد شود. رابدومیولیز یا همولیز می تواند در اثر سوختگی عمیق حرارتی یا الکتریکی عضله یا ایسکمی عضلانی ناشی از انقباض استخوان ها باشد. رابدومیولیز باعث میوگلوبینوریا یا همولیز باعث هموگلوبینوریا می تواند منجر به نکروز حاد لوله ای و آسیب حاد کلیه شود.

هیپوترمی از دست دادن حرارت بدن  ممکن است در اثر حجم زیاد مایعات خنک IV و قرار گرفتن در معرض سطوح بدن در محیط خنک بخش اورژانس ، به ویژه در بیمارانی که دچار سوختگی گسترده هستند ، باشد.

ایلئوس یا فلج روده

پس از سوختگی های گسترده شایع است.و این مورد بسیار خطرناک است و باید سریع برطرف شود.

شوک

پس از آسیب دیدگی جدی ، ممکن است شوکه شوید. شوک یک وضعیت تهدید کننده زندگی است که در صورت عدم کافی اکسیژن رسانی به بدن رخ می دهد.

ممکن است پس از سوختگی جدی دچار شوک شوید.

علائم و نشانه های شوک عبارتند از:

  • صورت رنگ پریده
  • پوست سرد یا مرطوب
  • نبض سریع
  • تنفس سریع و کم عمق
  • خمیازه

بیهوشی یا عدم هوشیاری

اگر فکر می کنید شخصی که به شدت زخمی شده دچار شوک شود ، با شماره 115 تماس بگیرید و آمبولانس بخواهید.

سوختگی درجه یک ناشی از آب جوش
سوختگی درجه یک ناشی از آب جوش

 

در حالی که منتظر آمبولانس هستم چه اقداماتی انجام دهم؟

 

  • فرد را روی زمین دراز کنید (اگر صدمات وی اجازه می دهد) و پاهای او را بالا آورده و از او جهت افت فشارحمایت کنید.
  • برای گرم نگه داشتن آنها از کت یا پتو استفاده کنید ، اما صورت یا ناحیه سوخته را نپوشانید.
  • به آنها چیزی برای خوردن یا نوشیدن ندهید.
بیشتر بدانیم
سوختگی اصطکاکی | سوختگی با تردمیل

گرمازدگی و خستگی ناشی از گرما

گرمازدگی و خستگی ناشی از گرما 2 شرط مربوط به گرما هستند که با افزایش دمای داخل بدن به 37 تا 40 درجه سانتیگراد یا بالاتر اتفاق می افتد.

گرمازدگی  و خستگی ناشی از گرما می توانند بسیار جدی باشند. این عوامل اغلب در اثر قرار گرفتن در معرض نور زیاد خورشید یا گرما ایجاد می شوند.

زخم درجه یک ناشی عز پرتو درمانی در ناحیه زیر بغل
زخم درجه یک ناشی عز پرتو درمانی در ناحیه زیر بغل

علائم گرمازدگی و خستگی ناشی از گرما شامل موارد زیر است:

  • خستگی مفرط و کمبود انرژی
  • سرگیجه یا غش کردن
  • احساس مریضی یا استفراغ
  • نبض سریع
  • سردرد
  • درد عضلانی
  • تحریک پذیری
  • گیجی

فرد را که دچار فرسودگی گرما شده است ، سریع به مکانی خنک منتقل کنید ، آب برای نوشیدن بدهید و لباسش شل شود ، باید در عرض نیم ساعت احساس بهتری داشته باشد.

اگر این کار را نکنید ، ممکن است دچار گرمازدگی شوند. این یک اورژانس پزشکی است و شما باید برای آمبولانس با 115 تماس بگیرید.

عفونت

حتی در سوختگی های کوچک ، علت شایع سپسیس و مرگ و میر و همچنین عوارض موضعی است. نقص در سیستم دفاعی میزبان و بافت باعث افزایش تهاجم و رشد باکتریها می شود. شایع ترین عوامل بیماریزا استرپتوکوک ها و استافیلوکوک ها در طی روزهای اول و باکتری های گرم منفی پس از 5 تا 7 روز هستند.

در صورت ورود باکتری ها به زخم ها ، می توانند آلوده شده و عفونی گردند. اگر سوختگی شما تاول زده باشد که ترکیده شود، اگر تمیز نماند ممکن است آلوده شود.

برای هرگونه سوختگی که باعث ایجاد تاول شود ، به دنبال مراقبت های پزشکی باشید.حتما در صورت مشاهده تاول با ما تماس بگیرید.

زخم شما اگر الوده شده باشد ممکن است علایم زیر را مشاهده کنید:

  • ناراحت کننده ، دردناک یا بوی بدی دارد.
  • شما دمای 38 درجه سانتیگراد یا بالاتر دارید
  • شما علائم سلولیت ، یک عفونت باکتریایی دارید که باعث قرمزی و تورم پوست می شود
بیشتر بدانیم
درمان سوختگی با سیگار

اگر فکر می کنید سوختگی شما آلوده شده است سریعاً به دنبال مراقبت پزشکی باشید. در صورت لزوم عفونت را معمولاً می توان با آنتی بیوتیک و داروی مسکن درمان کرد.

 

در موارد نادر ، سوختگی آلوده می تواند باعث مسمومیت خون (سپسیس) یا سندرم شوک سمی شود. این موارد جدی در صورت عدم درمان می توانند کشنده باشند.

علائم سپسیس و سندرم شوک سمی:

  • یک دمای بالا
  • سرگیجه
  • استفراغ

 

عوارض سوختگی موضعی

تاثیر روانی سوختگی

سوختگی، به ویژه موارد شدید، می تواند باعث پریشانی طولانی مدت شود.

بعد از سوختگی، برخی از افراد گزارش می کنند که

  • احساس اضطراب و استرس دارند
  • روحیه کم و افسردگی دارند
  • عدم اعتماد به نفس و عدم عزت نفس دارند.

برخی از افراد در حال بهبودی از سوختگی نیز ممکن است دچار اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) شوند ، که می تواند علائمی مانند بازگشت به عقب ، کابوس ، و افکار ناخواسته و مزاحم را پیدا کنند.

اگر هر یک از این مسائل عاطفی را تجربه کردید ، باید با کارکنان خدمات مراقبت از سوختگی صحبت کنید.یا با روانشناسان مرکز ما تماس حاصل نمایید.

آنها می توانند قرار ملاقات با یک روانشناس با تجربه در زمینه درمان افرادی که از سوختگی و جوش بهبود می یابند ترتیب دهند.

ایا زخم فشاری یا زخم بستر در سوختگی ها داریم؟

همه بیماران با محدودیت حرکتی ریسک ابتلا به زخم فشاری را دارند.

مساله زخم فشاری از این رو قابل چشم پوشی نیست که بیشتر مشکل ساز است و کسانی که سوخته اند به علت شوک هیپوولمیای اولیه به دنبال ادم، هایپرمتابولیسم، بی کفایتی تغذیه، پانسمان خیس و اسپلینت های به کار برده شده جهت بی حرکت نمودن عضو پس از انجام گرافت در معرض زخم بستر می باشند.

بنابراین انجام کارهای ضروری جهت جلوگیری از زخم فشاری لازم الاجراست.

دانش و تجربه به انضمام تمام تلاش تیم درمان درهنگامی که بیمار از لحاظ همودینامیکی پایدار نیست و نمیتواند تغییر وضعیت داشته باشد باید وضعیت مددجو مدام چک شود و تغییر وضعیت مددجو هر چه سریعتر از سر گرفته شود.

بیشتر بدانیم
درمان سوختگی با جوشکاری

احتیاط جهت جلوگیری از نیروهای سایشی و برشی لازم الاجراست،شامل کاهش سطح برشی و استفاده درست و مناسب از وسایل بلند کننده و پوزیشن دهنده مناسب به بیمار.

فیزیوتراپ و کاردرمان باید وقتی که از اسپلینت استفاده می کنند از خطرزخم بستر اگاه باشند وهنگامی که بیمار میخواهد از تخت به پایین بیاید واز ویلچراستفاده کند باید برای ناحیه نشیمنگاه ان ها از کوسن هایی که جلو فشار را می گیرند استفاده کرد.

شکل جای زخم 

سوختگی و ممکن است گاهی اوقات منجر به مشکلات بعدی شود ،مانند باقی ماندن جای ان یا اسکار.

جای زخم و کنتراکچر انقباض ناشی از بهبود سوختگی های عمیق است. بسته به میزان اسکار، تغییر شکل های انقباض می توانند در مفاصل ظاهر شوند. اگر سوختگی در نزدیکی مفاصل (به خصوص در دست ها) ، در پا یا در پرینه باشد ، عملکرد می تواند به شدت مختل شود. عفونت می تواند جای زخم را افزایش دهد. کلوئیدها در برخی از بیماران مبتلا به سوختگی به خصوص در بیمارانی که پوست تیره دارند ، تشکیل می شود.

اسکار زخم سوختگی
اسکار زخم سوختگی

اسکار یا جای زخم یک تکه یا یک ردیف از بافت است که پس از بهبودی زخم رد و اثرش باقی می ماند. بیشتر سوختگی های جزئی جای زخم کمتری دارند یا بسته به بیمار اصلا جای زخم برجای نمیگذارند.

می توانید پس از التیام زخم ، خطر ایجاد جای زخم را با درمان های متفاوت را کاهش دهید:

استفاده از نرم کننده ، مانند کرم آبی یا پماد امولسیون ، 2 یا 3 بار در روز

استفاده از ضد آفتاب با ضریب محافظت در برابر آفتاب (SPF) برای محافظت از ناحیه ترمیم در برابر آفتاب هنگام بیرون بودن

تنها تفاوتی که زخم سوختگی با بستر و دیابت دارد مساله ماندن جای زخم بر روی پوست است که حساسیت درمان را بالا میبرد.

زخم های تمام ضخامت با جای زخم همراه هستند.بلافاصله پس از بسته شدن زخم ،پوست بهبود یافته صورتی نرم و صاف به نظر می اید که همراه با بازسازی مجدد بافت محل زخم صاف به نظر میرسد.

بیشتر بدانیم
درمان سوختگی با سیمان

اگرچه زخم های سوختگی ریسک زیادی برای ماندن جای زخم دارند.

ما دو نوع جای زخم داریم. هیپرتروفیک و کلویید.

احتمال باقی ماندن جای زخم به عمق سوختگی بستگی دارو و اندکی نیز به نژاد مربوط می باشد.این نوع جای زخم معمولا بعد از هفته ها و تا ماهها و به طورمیانگین ۱۸ ماه خود را به شکل کامل نشان می دهند.

 

اسکار هایپرتروفیک

همان طور که پیش تر اشاره شد اسکار هایپرتروفیک یک شکل معمول تر از بعد درمان سوختگی های عمیق است .

ریسک فاکتورهایی که پیش بینی اسکار هایپرتروفیک را انجام می دهند:

  • سن (در بچه ها بیشتر از بزرگسالان ودر سالمندان به ندرت اتفاق می افتد)
  • نژاد (سیاه پوستان و کسانی که پوست روشن دارند در خطر بیشتری هستند)
  • عمق زخم سوختگی هر چقدر بیشتر باشد
  • زخم قبل از درمان عفونی باشد و طولانی شدن زمان خوب شدن زخم همه دست به دست هم می دهند تا اسکار هایپرتروفیک ایجاد شود.

اسکار هایپر تروفیک برامده و ضخیم و سفت که به رنگ قرمز متمایل است به نظر میرسد و اجازه دراز شدن و خم شدن دست را در مناطقی که مفصل هست را نمیدهد.

معمولا بیمار شکایت مربوط به این قسمت را با ذکر درد و خارش شدید عنوان می کند.

اسکار هایپر تروفیک داخل محدوده زخم اولیه شکل می گیرد و به سمت خارج و اطراف زخم فشار وارد می کند.این اسکار ها در مفاصل و افراد جوان شایع تر هستند و اسکار قرمز به دلیل پرخون بودن بافت بالاتراز سطح پوست است و سفت نیز می باشد.

درمان اسکار هایپرتروفیک بسیار موثر است اگر در مراحل اولیه شروع شود.

استفاده ازلباس سوختگی برای چندین سال استاندارد ترین روش مراقبت پس از زخم بوده است.

اگر چه مدارک انتشاریافته کمی دال بر چگونگی مکانیسم لباس سوختگی انتشار یافته است اما کاهش اسکار تمام ضخامت و کاهش قرمزی و همچنین خارش را نشان داده است و فشار لباس سوختگی باعث کاهش زمان بالغ شدن بر اسکار های هایپرتروفیک را ثابت کرده است.

بیشتر بدانیم
سوختگی با بخار آب چیست؟

لباس های سوختگی باید ۲۳ ساعت در طول یک شبانه روز پوشیده شود که قابل قبول باشد و همچنین این لباس اغلب باعث عدم رضایت در پوشیدن توسط بچه ها را در پی دارد.

بیماران بزرگسال و همچنین والدین بچه ها باید دانش استفاده از این لباس را داشته باشند و همچنین فرزندان خود را تشویق به استفاده از این لباس کنند و همچنین باید بدانند استفاده از این لباس در دراز مدت اثر خواهد داشت و همچنین پیامد های عدم استفاده از لباس را بپذیرند.

درمان دیگر در درمان اسکار های هایپرتروفیک استفاده از پماد های حاوی سیلیکون و یا ورقه های سیلیکون که باعث خواباندن اسکار ها میشود ویا تزریق کورتیکواسترویید ها در داخل اسکار باعث بهتر شدن این ضایعات خواهد شد.

در موارد بسیار شدید انجام عمل جراحی جهت برش و بهبود عملکرد اندام مورد نظر ضروری است.

نمونه ای از لباس سوختگی و اسکار هایپر تروفیک را در عکس فوق مشاهده می کنید.

اسکار کلویید

اسکار کلویید می تواند به صورت خود به خود یا در اثرپاسخ به ضربه ایجاد شود.

واین قضیه بیشتر در افراد سیاه پوست در مقایسه با افراد سفید پوست بیشتر است.

اسکار کلویید معمولا برجسته،سفت،همراه با ندول های پر رنگ و به طور چشمگیر در اطراف زخم سوختگی اصلی ایجاد میشود،به بیرون و کناره های زخم اصلی گسترش می یابد ،وسیع و دارای برامدگی و رشته مانند بوده و اغلب همراه با خارش وحساسیت به لمس است.

این نوع اسکار در کودکان و سالمندان کمتر شایع است.

درمان اسکار کلویید در بهترین حالت سخت است.برخی از گزارش ها از موفقیت محدود در تزریق کورتیکواسترویید و استفاده از لیزر و تابش و و برداشتن اسکار به صورت جراحی حکایت دارد.

برداشتن اسکار به صورت جراحی معمولا انجام نمیشود مگر اینکه اسکار حالت اویزان پیدا کرده باش

 

اسکار هایپرتروفیک اسکار کلویید
محدود به حاشیه های زخم اصلی باقی می ماند از حاشیه های زخم اصلی فراتر می رود
در هر نقطه ای ایجاد می شود و روی سطح اکستانسور مفاصل شایع است معمولا روی پوست،جناغ،شانه ها و بازوها،لاله گوش و گونه ها ایجاد می شود
با گذشت زمان پسرفت می کند به مدت سال ها رشد می کند
رشته های کلاژن ضخیم کمتری دارد از کلاژن ضخیم تشکیل می شود
با گذشت زمان به صورت خود به خود مسطح می شود ضخامت بیش از ۴ میلی متری ان باقی می ماند
ظرف مدت یک ماه ظاهر می شود پس از سه ماه یا بیشتر ایجاد می گردد
همراهی کمتری با پیگمانتاسیون دارد در پوست های تیره شایع تر است
بیشتر بدانیم
سوختگی با روغن داغ

 

جدول فوق مقایسه بین اسکار هایپر تروفیک و اسکار کلویید است.

چسبندگی

چسبندگی در محل پوست آسیب دیده و بافت های زیرین آن نیز از عوارض شایع سوختگی است که در طی آن لبه‌ های پوست اطراف محل آسیب دیده منقبض و جمع می‌شوند و سبب کاهش اندازه‌ ی پوست منطقه‌ ی آسیب دیده می شوند.

کاهش سطح پوست، می‌تواند عضلات، مفاصل و تاندون ها را نیز درگیر و سبب محدود شدن دامنه حرکتی عضو درگیر شود.

تغییر رنگ پوست

تغییر رنگ پوست در محل سوختگی یکی از شایع ترین عوارض سوختگی است که در بسیاری از موارد سوختگی دیده می شود.

فرایند بهبود زخم‌ ها و آسیب‌ های پوستی گاهی همراه با تغییرات رنگ پوست در محل آسیب دیده است که با روش های درمانی همچون لیزر درمانی ، کرایوتراپی و لایه برداری قابل بهبود است.

این عارضه بیشتر در اثر آسیب‌ های التهابی پوست مانند سوختگی ایجاد می شود.

خارش

خارش در سوختگی معمولا یک اتفاق ازار دهنده و یک پدیده معمول همراه با ترمیم زخم و پس از ان است.

دلیل اصلی خارش هنوز نامعلوم است اگرچه چند نظریه برای توضیح ان وجود دارد.

باور براین است که افزایش تولید هیستامین دلیل اصلی خارش است و همچنین این فرایند منجر به تولید واسطه های التهابی در حین درمان زخم و پس از خوب شدن است.

احساس خارش اکثرا شدید است و بلافاصله پس از التیام زخم سوختگی اتفاق می افتد و بین ۲ تا ۶ ماه ادامه دارد.

شکایت از خارش امکان دارد تا ۱۸ ما بعد از سوختگی ادامه داشته باشد.

درمان خارش با استفاده ازانتی هیستامین های خوراکی، استفاده از پماد های مرطوب کننده جهت جلوگیری ازخشکی پوست،ایجاد محیط خنک توسط هواساز ها بخور اب سرد واستفاده از لباس سوختگی می باشد.

تاول های ایجاد شده در زخم ها التیام یافته به چه دلیل است؟

پوشش تازه زخم های التیام یافته بسیار نازک و شکننده است و به طور قابل توجهی کاهش چسبندگی بین اپی درم و درم وجود دارد بنابراین کوچک ترین ضربه می تواند باعث ایجاد تاول شود.

بیشتر بدانیم
سوختگی با ادرار یا مدفوع در نوزادان و سالمندان ((درمان سوختگی در ناحیه تناسلی))

باید به بیماران اموزش داد که این امر تا کامل شدن چسبندگی بین اپیدرم و درم اتفاق می افتد.بنابراین اموزش ترکاندن تاول و استفاده از پماد های مخصوص امری ضروریست.

اگر محل سوختگی شما که تازه درمان شده است دچار تاول شد اقدامات لازم را انجام دهید:

  • اگر تاول کوچک تر از ۲ سانتی متر بود لازم به ترکاندن ان نمی باشد.
  • اگر تاول بزرگ تر از ۲ سانتی متر بود ان را با سوزن استریل بترکانید و اب ان را با قرار دادن یک گاز استریل بگیرید.
  • به هیچ عنوان تاول را از روی پوست برندارید.
  • روی تاول ترکانده شده گاز وازلین استریل قرار دهید و روی ان را بپوشانید.

یادمان نرود پوست تاول بهترین پانسمان برای خود ماست چونکه از جنس خود بدن ماست و بدن ما ان را به بهترین شکل ممکن درمان می کند.

پیشگیری و درمان اسکارها

شیوه های درمانی زیادی برای جلوگیری از ایجاد اسکار و ایجاد بافت حجیم اضافه استفاده می شود.

  • استفاده از بانداژهای فشاری جهت جلوگیری از اسکار ضروری است.استفاده از بانداژ کشی تا قبل از اماده شدن لباس سوختگی ضروریست.
  • پس از اماده شدن لباس سوختگی باید در شبانه روز حداقل ۲۳ ساعت ان را پوشید.استفاده از لباس سوختگی موجب ضعیف شدن دسته های کلاژن می شود.
  • بسیاری از نقاط بدن به دلیل موقعیت خاص ان ناحیه ایجاد فشار و یا بستن باند مشکل است.ما در این موقعیت استفاده از ورقه های سیلیکونی را جهت جلوگیری از اسکار پیشنهاد می کنیم.
  • کشیدگی و کوتاهی با انجام فیزیوتراپی و کار درمانی زود هنگام و قاطع به ندرت امکان بروز کشیدگی پوست یا اسکار حجیم شده به عنوان عارضه ی درازمدت وجود دارد.
  • در صورت عدم دست یابی به نتیجه مورد نظر انجام اقدامات جراحی ضروری است.

کلینیک فوق تخصصی زخم و سوختگی التیام برای همشهریان تهرانی به صورت حضوری و برای سایر هموطنان و فارسی زبانان جهان به صورت مجازی در خدمت شماست.

بیشتر بدانیم
درمان سوختگی با گاز مایع

کافیست عکس زخم یا سوختگی خود را برای ما به شماره زیر بفرستید.

09120405207

منابع

Berman B, Viera MH, Amini S, Huo R, Jones IS. Prevention and management of hypertrophic scars and keloids after burns in children. Journal of Craniofacial Surgery. 2008 Jul 1;19(4):989-1006.

 

Chan QE, Harvey JG, Graf NS, Godfrey C, Holland AJ. The correlation between time to skin grafting and hypertrophic scarring following an acute contact burn in a porcine model. Journal of Burn Care & Research. 2012 Mar 1;33(2):e43-8.

 

Orgill DP, Ogawa R. Current methods of burn reconstruction. Plastic and reconstructive surgery. 2013 May 1;131(5):827e-36e

Gordon MD, Gottschlich MM, Helvig EI, Marvin JA, Richard RL. Review of evidenced-based practice for the prevention of pressure sores in burn patients. The Journal of burn care & rehabilitation. 2004 Sep 1;25(5):388-410.

https://msktc.org/burn/factsheets/Itchy-Skin-After-Burn-Injury

https://www.nhs.uk/conditions/burns-and-scalds/complications/

https://medbroadcast.com/condition/getcondition/burns

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری در telegram
Telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp
Call Now Buttonمشاوره رایگان نیست اسکرول به بالا