قانقاریا چیست؟ (گانگرن) | انواع علل پیشگیری

این مقاله را برای دوستانت بفرست

مدت زمان تقریبی مطالعه 6 دقیقه

قانقاریا چیست؟

ایا قانقاریا یا گانگرن مهم است؟

قانقاریا یا گانگرن در چه کسانی ایجاد می شود؟

هنگامی به قانقاریا یا گانگرن دچار شدیم چه اقدامی انجام دهیم؟

برای پاسخ به سوالات خود با ما همراه باشید.

گانگرن چیست؟

گانگرن به مرگ بافت بدن به دلیل عدم جریان خون یا عفونت جدی باکتریایی اشاره دارد. گانگرن معمولاً بر روی اندامها ، از جمله انگشتان پا ، انگشتان و اندام شما تأثیر می گذارد ، اما می تواند در عضلات و اندام های داخلی شما نیز رخ دهد.

اگر شرایط اساسی وجود داشته باشد که می تواند به رگ های خونی شما آسیب وارد کرده و بر جریان خون ، مانند دیابت یا شریان های سخت شده (آترواسکلروز) آسیب وارد کند ، احتمال ابتلا به گانگرن بیشتر است.

درمان گانگرن شامل جراحی برای از بین بردن بافت مرده ، آنتی بیوتیک ها و درمان اکسیژن هایپرباریک است. در صورت تشخیص زودهنگام گانگرن و درمان سریع  ، پیش آگهی بهبودی بهتر خواهد بود.

علائم قانقاریا

هنگامی که گانگرن روی پوست شما اثر می گذارد ، علائم و علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تغییر رنگ پوست – از رنگ کم رنگ تا آبی ، بنفش ، مشکی ، برنز یا قرمز بسته به نوع گنگنن موجود
  • تورم یا تشکیل تاول های پر از مایعات روی پوست
  • یک خط روشن بین پوست سالم و آسیب دیده
  • درد شدید و ناگهانی و به دنبال آن احساس بی حسی پیدا می شود
  • ترشح ناخوشایند از ناحیه زخم
  • پوست نازک و براق یا پوست بدون مو
  • پوستی که در اثر لمس ا خنک یا سرد احساس می شود

اگر نوعی گانگرن دارید که روی بافتهای زیر سطح پوست شما مانند گانگرن گاز یا گانگرن داخلی تأثیر می گذارد ، ممکن است متوجه شوید که:

  • بافت آسیب دیده متورم و بسیار دردناک است
  • شما تب با درجه پایین دارید و به طور کلی احساس ناخوشایندی می کنید

اگر یک عفونت باکتریایی که در بافت گانگلیون ایجاد شده است در سراسر بدن شما گسترش یابد، شرایطی به نام شوک سپتیک ایجاد می شود. علائم و نشانه های شوک سپتیک شامل موارد زیر است:

  1. فشار خون پایین
  2. احتمالاً تب، گرچه دما ممکن است پایین تر از حد معمول 36 درجه سانتیگراد باشد
  3. ضربان قلب سریع
  4. سبکی
  5. تنگی نفس
  6. گیجی

چه زمانی به پزشک باید مراجعه کنید

گانگرن یک وضعیت جدی است و نیاز به درمان فوری دارد. اگر درد مداوم و غیر قابل توضیح در هر ناحیه از بدن به همراه یک یا چند علامت و نشانه‌ی زیر دارید

سریعاً با پزشک تماس بگیرید:

  • تب مداوم
  • تغییرات پوستی – از جمله تغییر رنگ ، گرما ، تورم ، تاول یا ضایعات – که از بین نمی رود
  • ترشح ناخوشایند از ناحیه زخم
  • درد ناگهانی در محل جراحی یا ضربه (تروما) اخیر
  • ناحیه ای از پوست کمرنگ ، سخت ، سرد و بی حس است

علل قانقاریا

عدم وجود خونرسانی کافی

خون شما برای جلوگیری از عفونت ها اکسیژن ، مواد مغذی را برای تغذیه سلول های بدن و اجزای سیستم ایمنی مانند آنتی بادی ها فراهم می کند. بدون خونرسانی مناسب ، سلول ها نمی توانند زنده بمانند و بافت شما پوسیده می شود.

عفونت

اگر باکتری ها به مدت طولانی بدون بررسی و انتی بیوتیک درمانی ، می تواند عفونت را به خود بگیرد و باعث از بین رفتن بافت شما شود ، و باعث گانگرن می شود.

ضربه

زخم های آسیب زا مانند زخم های ناشی از شلیک گلوله یا آسیب دیدگی در تصادفات رانندگی می توانند باعث حمله باکتری ها به بافت های عمیق در بدن شوند. وقتی چنین بافتهایی آلوده شوند ، گانگرن ممکن است رخ دهد.

انواع گانگرن (قانقاریا)

گانگرن خشک

گانگرن خشک با پوست خشک و ساییده شده و از رنگ قهوه ای تا آبی مایل به آبی یا سیاه رنگ مشخص می شود. گانگرن خشک ممکن است به آرامی توسعه یابد. این بیماری بیشتر در افرادی که بیماری عروق خونی شریانی دارند ، مانند آترواسکلروز یا افرادی که به دیابت مبتلا هستند رخ می دهد.

گانگرن مرطوب

در صورت وجود عفونت باکتریایی در بافت آسیب دیده ، به باند “مرطوب” گفته می شود. تورم ، تاول زدن و ظاهر مرطوب از ویژگی های رایج گانگرن مرطوب است.

ممکن است بعد از سوختگی شدید ، سرمازدگی یا آسیب دیدگی ایجاد شود. اغلب در مبتلایان به دیابت اتفاق می افتد که ناآگاهانه انگشت پا یا پا را آزار می دهند. گانگرن مرطوب باید سریعاً درمان شود زیرا به سرعت گسترش می یابد و می تواند کشنده باشد.

قانقاریا (گانگرن) گاز

گانگرن گاز به طور معمول بر روی بافت عضلات عمیق تأثیر می گذارد. اگر گانگرن گازی  دارید ، ممکن است سطح پوست شما در ابتدا طبیعی به نظر برسد.

 

با پیشرفت شرایط ممکن است پوست شما کمرنگ شود و سپس به رنگ قرمز خاکستری یا بنفش تکامل یابد. ممکن است ظاهر حبابی روی پوست شما نمایان شود و پوست آسیب دیده هنگام فشار دادن روی آن به دلیل گاز موجود در بافت ، ممکن است صدای ترک خوردگی ایجاد کند.

 

گانگرن گازی بیشتر در اثر عفونت با باکتری کلستریدیوم پرفینوژنز ایجاد می شود ، که در اثر جراحت یا زخم جراحی که از جریان خون تخلیه می شود ایجاد می شود. عفونت باکتریایی باعث تولید سموم گاز می شود و بنابراين نام آن گانگرن “گاز” است و باعث مرگ بافت می شود. مانند گانگرن مرطوب ، گانگرن گازی می تواند تهدید کننده زندگی باشد.

 

گانگرن داخلی. گانگرن که روی یک یا چند عضو بدن شما مانند روده ، کیسه صفرا یا آپاندیس شما تأثیر می گذارد ، گنگنن داخلی نام دارد. این نوع از گانگرن هنگامی رخ می دهد که جریان خون به یک اندام داخلی مسدود شود – به عنوان مثال ، هنگامی که روده شما از طریق ناحیه ضعیف شده ای از ماهیچه در شکم (فتق) شما شکوفا می شود و پیچیده می شود.

 

گانگرن داخلی ممکن است باعث تب و درد شدید شود. در صورت عدم درمان ، گانگرن داخلی می تواند کشنده باشد.

قانقاریا تناسلی

گانگرن فورنیه

گانگرن فورنیه اندام تناسلی را درگیر می کند. مردان بیشتر متأثر از این بیماری هستند ، اما زنان نیز می توانند به این نوع گانگرن مبتلا شوند.

گانگرن فورنیه معمولاً به علت عفونت در ناحیه تناسلی یا مجاری ادراری ایجاد می شود و باعث درد دستگاه تناسلی ، حساسیت ، قرمزی و تورم می شود.

گانگرن مترقی پیشرفته باکتریایی (گانگرن ملنی). این نوع نادر گانگرن معمولاً بعد از عمل اتفاق می افتد و ضایعات پوستی دردناک یک یا دو هفته بعد از عمل ایجاد می شود.

عوامل خطر قانقاریا

چندین عامل خطر ابتلا به گانگرن را افزایش می دهد. این شامل:

 

دیابت

اگر مبتلا به دیابت هستید ، بدن شما به اندازه کافی هورمون انسولین (که به سلولهای شما کمک می کند قند خون را مصرف کنند) تولید نمی کند یا در برابر اثرات انسولین مقاوم است. سطح قند خون بالاخره می تواند به رگ های خونی آسیب برساند ، جریان خون به بخشی از بدن شما کاهش یا قطع شود.

بیماری عروق خونی

شریان های سخت و باریک (آترواسکلروز) و لخته شدن خون نیز می توانند جریان خون به ناحیه ای از بدن شما را مسدود کنند.

جراحات شدید یا جراحی

هر فرایندی که باعث ایجاد صدمه به پوست و بافت زیر زمینی از جمله آسیب یا سرمازدگی می شود ، احتمال ابتلا به گانگرن را افزایش می دهد ، به خصوص اگر شما یک بیماری زمینه ای دارید که بر جریان خون به ناحیه آسیب دیده تأثیر می گذارد.

سیگار کشیدن

افرادی که سیگار می کشند خطر بیشتری از گانگرن دارند.

چاقی

چاقی اغلب همراه با دیابت و بیماری های عروقی است ، اما استرس وزن اضافی به تنهایی می تواند شریان ها را فشرده کند و منجر به کاهش جریان خون و افزایش خطر عفونت و بهبود ضعف زخم شود.

سرکوب سیستم ایمنی

اگر به ویروس نقص سیستم ایمنی بدن (HIV) مبتلا هستید و یا تحت شیمی درمانی یا پرتودرمانی قرار دارید ، توانایی بدن در مقابله با عفونت مختل می شود.

داروها یا داروهایی که تزریق می شوند. در موارد نادر ، برخی از داروهای خاص و داروهای غیرقانونی که تزریق می شوند ، نشان می دهند که باعث عفونت باکتری های ایجاد کننده گانگرن می شوند.

عوارض قانقاریا

گانگرن می تواند منجر به جای زخم یا نیاز به جراحی بازسازی شود. بعضی اوقات ، میزان مرگ و میر بافت به حدی گسترده است که ممکن است یک قسمت از بدن مانند پایتان نیاز به خارج شدن (قطع عضو) داشته باشد.

 

گانگرنی که به باکتری آلوده است می تواند به سرعت در اندام های دیگر گسترش یابد و در صورت عدم درمان ممکن است کشنده باشد.

 

پیشگیری از قانقاریا

در اینجا چند پیشنهاد برای کمک به شما در کاهش خطر ابتلا به گانگرن ارائه شده است:

 

مراقب دیابت خود باشید

اگر مبتلا به دیابت هستید ، حتما روزانه دست و پا را برای بریدگی ، زخم و علائم عفونت مانند قرمزی ، تورم یا ترشح معاینه کنید. از پزشک خود بخواهید دست و پا را حداقل سالی یک بار معاینه کند و سعی کنید کنترل قند خون خود را حفظ کنید.

از دست دادن وزن

چربی های اضافی نه تنها شما را در معرض ابتلا به دیابت قرار می دهد بلکه فشار خون را به شریان های شما وارد می کند ، جریان خون را محدود می کند و شما را در معرض عفونت و بهبود آهسته زخم قرار می دهد.

از دخانیات استفاده نکنید

استفاده مزمن از محصولات دخانی می تواند به رگ های خونی شما آسیب برساند.

جلوگیری از عفونت

هرگونه زخم باز را با صابون و آب ملایم بشویید و سعی کنید تا زمان بهبودی آنها را تمیز و خشک نگه دارید.

مراقب باشید وقتی دما کاهش می یابد

پوست یخ زده می تواند منجر به گانگرن شود زیرا سرمازدگی باعث کاهش گردش خون در یک منطقه آسیب دیده می شود. اگر متوجه شدید که پس از قرار گرفتن طولانی در معرض دمای سرما ، هر ناحیه از پوست شما کمرنگ ، سخت ، سرد و بی حس شده است ، با پزشک خود تماس بگیرید.

کلینیک زخم و سوختگی التیام در شهر تهران به صورت حضوری و مشاوره ای رایگان در خدمت همشهریان تهرانی است.

و برای سایر عزیزانمان در شهرهای دیگر ایران به صورت تلفنی و با فرستادن عکس می توانند به صورت رایگان مشاوره شوند.

۰۹۱۲۰۴۰۵۲۰۷

نویسنده:محمدحسین شهرابادی محقق و پژوهشگر در زمینه زخم و سوختگی و روش های پیشگیری و اموزش و درمان

منابع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gangrene/symptoms-causes/syc-20352567

https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/guide/gangrene-causes-symptoms-treatments#1

https://www.medicalnewstoday.com/articles/158770

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/gangrene

https://www.medicinenet.com/gangrene/article.htm

 

Latest posts by محمدحسین شهرابادی (see all)

این مقاله را برای دوستانت بفرست

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره پزشکی تماس یگیرید